Engel IB144 Manual do Utilizador descarregar pdf (Página 88)

eenig het minste verstandelijk inzicht. Wil (Hoogstraten) in een zeer byzonder geval

iets meer doen dan een bloote en enkele waarneming geven, hy tast doorgaands

mis.’

Van de pogingen der dichters en taalzuiveraars omstreeks 1600 zegt Bilderdijk:

‘De Taal won oneindig; maar het verloop der geslachten was zoo verr' gegaan, dat

zelfs alle sporen van regelmatigheid daarin uitgewischt waren. De vermenging met

het Vlaamsch, dat niet slechts vrouwelijk en onzijdig door één warde, maar ook den

eersten Naamval in 't Mannelijke bestendig met den uitdrukte, de Amsterdamsche

afkapping van de

in de uitspraak, die te meer invloed kreeg omdat de meeste en

beste Taalhelden diens tijds, deze stad tot hun woon- of geboorteplaats hadden....

dit alles was oorzaak dat ten tijde van Hoogstraten, niet slechts het Onzijdig en

Vrouwlijk geslacht dikwijls vermengd wierden, maar dat men ten aanzien van

Mannelijk en Vrouwelijk twijfelde of er wel eenig wezendlijk onderscheid was.’

Van Hoogstraten wilde nu door Hooft en Vondel laten beslissen, welk geslacht

men aan een substantief behoort toe te kennen. Zeer ten onrechte, zegt Bilderdijk.

‘Niet slechts om hun wederspraak met elkander in zeer vele woorden, waarin de

een het Mannelijk, de ander het Vrouwlijk geslacht aankleeft; niet slechts om hunne

eigene ongelijkheid, die niet altijd een uitwerksel van gebrek aan oplettendheid

schijnt, maar somwijlen de vrucht eener dobberende onzekerheid, willekeurig

bepaald; maar vooral en in het byzonder, om dat zy zich eenen regel voorschreven,

zonder grond voor dien regel te hebben, en, gelijk wy hierboven reeds aanmerkten,

de welluidendheid, of een nietige opvatting over 't woord, als een meer geweldige

of meer zachte zaak beteekenende, van 't geslacht deden beslissen...... Zeker, het

gebruik van

Hooft

Vondel

is dus geen bewijsgevend blijk hoe de taal is, maar

hoe ieder van hun haar begeerde. Om dat de Keulenaar

Vondel

, bij een ruwer

lichaamsgestel, door geboorte en opvoeding minder beschaafd, meer van kracht

dan gevoeligheid in de uitdrukking hield, vloeit het Mannelijk geslacht bij hem over;

terwijl de aandoenlijke, de, en t'huis en in vreemde landen gepolijste en vertederde

Hooft

aan het Vrouwelijke den voorkeur geeft. Om dat echter

Vondel

, als Poëet

meer dan

Hooft

werd gelezen, wien hy in de Poëzy (of, zeggen wy, in de kunst der

verzen) spoedig te boven was, en wiens Proza een smaak van 't Latijn had, dat hy

navolgde, heeft het misbruik van den eerste zijn aanhang gekregen, en

Hoofts

ongetwijfeld meer Nederlandsche, meer redelijke, en meer grondige keus van

geslachten verdrongen.’

Wij zien dat Bilderdijk - zijn oordeel over Hooft en Vondel daargelaten - over 't

geheel met veel nauwkeurigheid de wonde plek in de heerschende

geslachtsonderscheiding aanwijst. Minder gelukkig is hij in zijn poging om verbetering

aan te brengen. Hij ging uit van het in hoofdzaak zeker juiste denkbeeld, dat de

beteekenis van het woord eigenlijk niets te maken heeft met het geslacht van het

woord; dit laatste is van de vorming van het woord afhankelijk. Maar nu meende

Bilderdijk, dat de zelfstandige naamwoorden ontstaan waren

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 ... 439 440

Comentários a estes Manuais

Sem comentários

Engel IB144 Manual do Utilizador Página 88

Comentários a estes Manuais

Manuais e produtos relacionados com não Engel IB144