Engel IB144 Manual do Utilizador descarregar pdf (Página 341)

286

lingen, die niet bij het onderwerp behooren. Eigenlijk zeggen ze dan iets anders

dan ze bedoelen en kunnen we zulke uitdrukkingen niet anders noemen dan

stijlfouten. Voorbeelden daarvan vinden we in:

Ach! voor die zaak doorboord

Was

ook zijn laatste zucht een bede van ontferming

. (Da Costa.)

En in des vreemdlings

land gevangen

Vergt gij zijn overmoed nog zangen

? (ibid.)

Den volgenden morgen

vroeg ontwaakt

leed het niet lang

of een timmermansknecht spijkerde een bordje

aan een der posten van haar deur

. (Potgieter.)

Tot de

eeuw hoofdzakelijk door

de Germanen gevoerd

vangen achtereenvolgens ook de verschillende Romaansche

volken aan

er deel aan te nemen

(nl. aan de worsteling tusschen kerk en staat).

(Jorissen.)

Tot hiertoe hebben we het praedicaatswoord alleen beschouwd in zijne betrekking

tot het woord, waarbij het als praedicatieve bepaling optreedt en gezien, dat die

betrekking geen andere is dan die van een gezegde tot zijn onderwerp. Er is echter

bij het gebruik der praedicaatswoorden nog eene andere betrekking in het spel, die

we niet met stilzwijgen mogen voorbijgaan. Het praedicaatswoord is een gezegde,

zonder uitgedrukte koppeling aan een onderwerp toegekend; in den zin, waarin het

praedicaatswoord voorkomt, is natuurlijk een gezegde, dat met uitgedrukte koppeling

aan het onderwerp wordt toegekend; welnu, tusschen die beide toekenningen, indien

bij beide het onderwerp hetzelfde is, kan eene betrekking bestaan, die we nu

eenigszins nader moeten beschouwen. Het eenvoudigste geval hebben we, indien

er geen andere betrekking bestaat dan die van

gelijktijdigheid

. Dat geval komt o.a.

voor in de voorbeelden:

Zich leunende aan een palm

....

stond

....

de eerste mensch

(Bogaers.)

Vroolijk zingende bracht mij elken morgen het zoontje van mijn buurman

de courant op mijne kamer

. In die voorbeelden bestaat tusschen het

staan

en het

leunen

, tusschen het

brengen

en het

zingen

niets dan gelijktijdigheid. Die betrekking

geeft echter aanleiding tot het ontstaan van eene andere.

Zooals uit tal van voorbeelden zou kunnen blijken, wekt het bestaan van

gelijktijdigheid in onzen geest de voorstelling van oorzakelijk verband. Tusschen

twee feiten, die de mensch bij herhaling gelijktijdig ziet voorvallen, zoekt zijn geest

verband van oorzaak en gevolg, zonder dat dit verband langs den weg van

redeneering is aan te toonen; denken we slechts aan het algemeen verspreide

geloof, dat verandering in de schijngestalten der maan invloed zou hebben op

verandering van het weer; - dat het gebruik van zekere huismiddeltjes zekere ziekten

geneest, enz. - Die eigenaardigheid van den menschelijken geest heeft

ontegenzeggelijk op het gebied der wetenschap eene belangrijke rol gespeeld; zij

liet bij het gelijktijdig waarnemen van verschillende verschijnselen oorzakelijk verband

vermoeden en gaf zoodoende aanleiding tot het zoeken naar oorzakelijk verband,

dat op zijne beurt eene natuurwet kon doen ontdekken. Het is in de taal, dat we

zeer dikwijls die eigenaardigheid vinden afgespiegeld. Tal van woorden en vormen,

die eigenlijk niets uitdrukken dan gelijktijdigheid, dan een te zamen voorkomen,

wekken de voor-

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 ... 439 440

Comentários a estes Manuais

Sem comentários

Engel IB144 Manual do Utilizador Página 341

Comentários a estes Manuais

Manuais e produtos relacionados com não Engel IB144