Engel IB144 Manual do Utilizador descarregar pdf (Página 154)

106

‘Maar’, zal licht iemand zeggen, ‘als ik een aantal boeken heb, en ik rangschik ze

en neem die vier, die vooraan liggen, dan kan ik mij voorstellen, dat die boeken in

groepen van vier zijn verdeeld en dus spreken van ‘de eerste vier boeken’; of wel

ik denk eraan, dat ik vier boeken neem, die vooraan liggen, en dus zeg ik: ‘de vier

eerste boeken’. 't Hangt er dus maar van af, of men meer nadruk legt op het aantal

of op den voorrang der boeken; beide uitdrukkingen kunnen derhalve evengoed

gebruikt worden.

Zeer juist; maar wat bij een groot aantal boeken enz. geldt, gaat niet op, als ik

van vijf, zes of zeven spreek. Wanneer ik zeg: ‘het eerste boek, dat ik opnam, enz.’,

dan verwacht ik, dat 'k minstens nog één keer een

boek

zal opnemen. Spreek ik

van ‘de eerste boeken, die ik opnam’, dan verwacht ik (in den regel althans), dat ik

minstens nog eenmaal

boek

en zal opnemen. Als ik zeg: ‘het eerste tweetal boeken,

dat ik opnam, enz.’, dan verwacht ik eveneens minstens nog één tweetal te zullen

opnemen. Evenzoo verwacht ik, sprekende van ‘de eerste vier boeken, die ik opnam’,

dat ik althans nog ééns

vier

boeken zal opnemen. Wanneer ik dus vooruit weet, dat

ik niet meer dan

vijf

zes

zeven

boeken kan opnemen, dan is mijne uitdrukking

‘de eerste vier’

foutief

Daar er dus niets tegen ‘de vier eerste’, wel iets tegen ‘de eerste vier’ is in te

brengen, moet men m.i. de voorkeur geven aan eerstgenoemde wijze van zich uit

te drukken.

J. HEINSIUS.

Het geldt u de wagenhuur.

In Coster's

Tijsken van der Schilden

(vs. 296) leest men:

‘Ghy siet maer offer een kan uyt hangt, al zijn dan de laghen duer

Ghy sluypt maer in met den baes, 't gelt u de waghen huer’.

In Breero's

Spaenschen Brabander

(vs. 1013):

‘

Harmen

. De Saacken van de wereld die gaan wat wispeltuur.

Jan Knol

. Wat schaet dat, Harmen, voor u? 't gelt u de waghenhuur’

In het

Woordenb. der Nederl. Taal

(op

gelden

, IV, 1073) wordt de uitdrukking

verklaard door: ‘het brengt u eenig voordeel aan, gij haalt er een winstje uit.’ Daarop

volgt: ‘Vermoedelijk ontleend aan iemand, die b.v. een eind weegs te voet aflegt,

zeggende: “

het wint mij de wagenvracht uit

”, en figuurlijk in 't algemeen genomen

voor: ‘ik bespaar er kosten door, ik haal er een winstje uit’.

Geheel juist is die verklaring niet. Wij hebben weer te doen met het niet zeldzame

geval, dat de helft van een zegswijze of spreekwoord wordt weggelaten, waardoor

het overblijvende moeilijk verstaanbaar wordt.

In haar geheel vindt men de uitdrukking in G.C. van Santen's klucht van

Lichte

Wigger

(1617):

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 ... 439 440

Comentários a estes Manuais

Sem comentários

Engel IB144 Manual do Utilizador Página 154

Comentários a estes Manuais

Manuais e produtos relacionados com não Engel IB144