Engel IB144 Manual do Utilizador descarregar pdf (Página 65)

U stercte, u hool, úwe

arm, uwe

steen,

U borcht, uwe

schilt, u toevlucht, u voedere,

Uwe

wech, u waerheyt, u leven alleen’ (blz. 5).

‘Dats voor mi eene

cleyne

arbeyt’ (blz. 9).

‘Uwe

loon wort van grooter virtuyten’ (blz. 20).

‘De

boom was sijnder herten seer stuere’ (blz. 21).

‘Sijne

rechte

naam is smenschen leeringhe’ (ald.).

‘Pluto, de

godt, heeft hem machtich ghestelt’ (ald.).

‘Dies hem de

standaert van afgoderie behaecht’ (blz. 22).

‘Sulck een

staet en was my noyt ghewaecht’ (ald.).

‘Eene

aflaetbrief ghalt mi eerstwarf een croone’ (blz. 29).

‘Doer siecte is haest de

lust verbeten’ (blz. 32).

‘'t Fy helsche

graet, die om ons gaet’ (blz. 37).

‘In sulcker liefden heeft de

vader gheblaect’ (ald.).

Men heeft dien eerste-naamvals -

op verschillende wijzen willen verklaren. Men

heeft gedacht, dat zij oorspronkelijk alleen voor een zelfst. nw. werd geplaatst, dat

met een klinker of een

begon, m.a.w. om den hiatus te vermijden. Maar bij

vrouwelijke of meervoudige woorden die met een klinker of

beginnen, en worden

voorafgegaan door 't lidw. van bepaaldheid, ontstaat immers ook een hiatus? En

dien

tracht men volstrekt niet te vermijden.

Bilderdijk spreekt van den casus emphaticus

en meent dat

den

voor

werd

gebruikt om nadruk op het znw. te leggen. Maar de door ons gegeven voorbeelden

weerspreken die meening. Als in denzelfden zin wordt gezegd: hij is u borcht, uwen

schilt,.... uwen wech, u waarheyt, kunnen wij niet anders dan willekeur aannemen;

willekeur, ontstaan door verwarring en gelijkstelling van verschillende

verbuigingsvormen.

Een andere bijzonderheid van de taal uit de eerste helft der 16

eeuw betreft

sommige vrouwelijke genitieven op -

. Ontmoeten wij die reeds in het Middelned.,

maar dan voorafgegaan door een bepalend woord dat den vrouwelijken vorm vertoont

(b.v.

der werelts

), thans zien wij den mannel. uitgang ook in de determineerende

woordjes doorgedrongen:

‘mijns moeders tale’ (

B.d. Schr.

7), ‘in t swerelts palen’ (blz. 8), ‘van swerelts wijcke’

(17), tswaerheits bestridinge’ (22).

In den loop der 16

eeuw wordt het er niet beter op. Marnix v. St. Aldegonde was

een geletterd man, die zeker beter schreef dan de meeste zijner tijdgenooten. Toch

lezen wij in zijn

Bijenkorf

‘ende

den

man staat op’ (137

), ‘zoo

den

Houwelycken Staet een Sacrament is,

veel meer sal dan

den

Maeghden Staet een H. Sacrament moeten zijn’ (150

); ‘dat

een leefloose creature onse

Godt ende Salichmaker ware’ (76

Ook hij schrijft:

‘des Maeghts’ (96

); ‘de seven Weedommen onses liefs Vrouwen’ (138

); ‘des

Nieuwe Taal- en Dk. Verscheid

. II, 61-67.

2) Ik gebruikte de uitgave z.j., t' Amsterd. by Michiel de Groot en Jacobus Conynenbergh.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 ... 439 440

Comentários a estes Manuais

Sem comentários

Engel IB144 Manual do Utilizador Página 65

Comentários a estes Manuais

Manuais e produtos relacionados com não Engel IB144