Engel IB144 Manual do Utilizador descarregar pdf (Página 161)

113

althans), zoo het examen voor de hoofdakte metterdaad op zooveel rijperen leeftijd

en zooveel jaren studie langer rekent (althans

moet

rekenen), dan zal ook de laatste

een geheel anderen krachtmeter te beproeven hebben dan hij voor wien deze

Catechismus den doorslag geeft. De schrijver zelf biedt hem dien slechts als

repetitieboek aan eener kennis, die voor de hulpakte reeds noodzakelijk en

niet-overbodig geacht wordt.

etymologie

treedt, naar onze meening, ook in den

Proefsteen

wat sterk op

den voorgrond. Niet altijd ook is hier de gewenschte voorzichtigheid betracht.

Sommige beweringen klinken zonderling.

Geen aanmerking willen wij maken op: ‘De taal is een levend organisme’: dit is

wel vaker gezegd. Maar wat bedoelt de heer Koenen met: ‘De oudste klinkers der

Germaansche taal zijn

) en

)’? Is ‘wambuis’ (4) een samenstelling

en is het

zeker

dat ‘kroeg’, ‘spin’, ‘mol’ verkortingen zijn? Is het niet aldus, dan is

het beter

andere

voorbeelden te kiezen. Kan men spreken van: ‘in de oude, thans

doode Germaansche taal van Voor-Indië, nl. in het Sanskriet’? Is het de moeite

waard, ten opzichte van bekende klankveranderingen (als pag. 6 noemt), te zeggen:

‘Zoo leert van Helten, dat etc.’? Het gebeurt meer, dat deze auteur zich gewichtiger

uitdrukt dan de zaken eischen: ons schijnt dit een gebrek. Is ‘maar’ (11) uit ‘en ware’

of uit ‘nemaar’? Eene vraag die

niet

voor rekening van den heer Koenen is en die

ook weg kon blijven. Bladzijde 12 is

weinig doordacht

. Is ‘grazen’ een privatief (25)

en is ‘smalen’ uit ‘smadelen’ en ‘vernielen’ uit ‘vernietelen’ (25, 30)?

Staat

‘loeren’

naast ‘gluren’? (8). Is ‘mnurbezie’ naast ‘moerbezie’ ook volksetymologie? (8). Is

de omschrijving van ‘naar iets dingen’: ‘trachten iets door onderhandeling, bespreking,

aanvraag, in zijn bezit te krijgen’ juist? Weet de schrijver zeker, dat het niet goed is

‘schutter’ etymol. met ‘schieten’ in verband te brengen? Zou ‘soep-sop’ inderdaad

op één lijn staan met ‘bloem-blom’? (8). ‘Bak’ in ‘kinnebak’ is (27) immers niet gelijk

‘bak’ in ‘aschbak’? ‘Kaam’ is niet = ‘kiem’, en waarom zou ‘kaan’ voor ‘kaam’ foutief

zijn? (27). Behoort ‘leuk’ bij ‘luiken’, ‘glijden’ bij ‘lijden’, ‘sluipen’ bij ‘luipen’ en is

‘hachelijk’ van ‘hag’ = gevaar? (30). De bewering dat ‘gaan’ ontstaan is uit ‘gangen’

en ‘staan’ uit ‘standen’ (33) mocht eindelijk wel eens tot het verleden gaan behooren.

Minder goed uitgedrukt lijkt ons: ‘beren’ hangt samen met ‘baren’ (33): ‘baren’ is

immers = ‘beren’? De vraag (33), hoe ‘doordien’ naast ‘doordat’ kan bestaan is wel

wat moeielijk. Moet men uit vraag 32, pag. 35 opmaken, dat ‘kouten’ met ‘koozen’

samenhangt, en met ‘babbelkous’? Zonderling vinden wij de vraag naar het woord

‘boter’ bladz. 36. Welk werkwoord heeft men als samenhangend met het voorvoegsel

‘wan’ te noemen? (34). Bij woorden als ‘scheren’, ‘wanschapen’, ‘handvest’, ‘kortswijl’,

‘zondvloed’ was, als men de juiste afleiding ten minste noodig vindt, een antwoord

op de vraag aan velen licht welkom geweest (vgl. ook b.v. 62: ‘talen’, ‘wiek’). Op

pag. 47 treft men eene redeneering aan omtrent ‘Ik

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 ... 439 440

Comentários a estes Manuais

Sem comentários

Engel IB144 Manual do Utilizador Página 161

Comentários a estes Manuais

Manuais e produtos relacionados com não Engel IB144