Engel IB144 Manual do Utilizador descarregar pdf (Página 122)

dat de ‘beknopte zinnen’ nooit zinnen geweest zijn; integendeel, het zijn òf

praedicatieve bijvoeglijke bepalingen òf infinitief bepalingen

, die, doordat ze van

verschillende andere bijvoegingen vergezeld gaan, het gewicht van bijzinnen krijgen.

Indien men den leerling het inzicht geeft, dat eene praedicatieve bijvoeglijke

bepaling door allerlei woorden kan uitgebreid worden, b.v.:

Wij gingen getroffen

huiswaarts

Wij gingen zwaar getroffen

zwaar getroffen door het plotselinge

sterfgeval

huiswaarts

, dan zal het ook veel lichter vallen, hem de fout te doen

gevoelen in zinnen als deze:

Al zijn geld verloren hebbende

gaf ik hem eenige

guldens. - Door de duisternis misleid

haalde men zijn lijk uit het water te voorschijn

Wat heeft men in zoo'n geval aan de vervanging door een zin? Daardoor zou men

juist de stijlfout niet meer opmerken:

Daar hij al zijn geld verloren had

Nadat hij

door de duisternis misleid was;

dat kan zeer goed. Maar als de leerling

verloren

hebbende

misleid

als bijvoeglijke bepalingen herkent, moet hij ook het zelfstandige

woord zoeken, waarbij ze behooren. Dat kan in den eersten zin niet anders zijn dan

hem

en eene vergelijking met een zin als:

Aarzelend gaf ik hem eenige guldens

doet den leerling inzien, dat, in dit geval althans, de praedic. bijv. bep. moet

betrekking hebben op

, waardoor alzoo de constructie veroordeeld is, als niet

duidelijk uitdrukkende, wat men zeggen wil. In den tweeden zin is zelfs geen

zelfstandig woord te vinden, waar de bijvoeglijke bepaling

door de duisternis misleid

betrekking op heeft. Men kan hierbij herinneren dat in enkele geijkte uitdrukkingen

het gebruik van zulk een absolute praedicatieve bepaling heeft stand gehouden,

als:

IJs en weer dienende

Mijn oom uitgezonderd

Hier gesloten zijnde

, of, door

weglating van hebbende:

Alles wel overwogen

Gehoord het advies van den

minister

enz. Men kan dan nog de nabootsing van den latijnschen ablativus absolutus

ter sprake brengen in zinnen als:

Heb ik alleen bestaan

elck zwijgende

te spreken

(De Decker)

en vooral meedeelen, dat ons tegenwoordig taalgebruik iedere nieuwe

constructie naar die modellen veroordeelt.

De algemeene strekking van ons betoog is: eenvoud in de spraakleer en het

gebruik van zulke termen, die in overeenstemming zijn met den ontwikkelingsgang

der taal.

We kunnen het voor dit geval samenvatten in de volgende stellingen:

1) Onder deze namen worden ze dan ook in de spraakkunst van Cosijn-Te Winkel behandeld.

Zie § 653 vlgg. en § 666 vlgg. Voor ‘praedicatieve bijv. bepaling’ wordt daar ‘naamwoord van

gesteldheid’ gezegd.

2) Vgl. o.a.W.G. Brill, Ned. Spr. II, 280.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 ... 439 440

Comentários a estes Manuais

Sem comentários

Engel IB144 Manual do Utilizador Página 122

Comentários a estes Manuais

Manuais e produtos relacionados com não Engel IB144