Engel IB144 Manual do Utilizador descarregar pdf (Página 429)

373

nemen. Wie lust had, den Prins te dienen, riep natuurlijk:

Lang leev'

, enz.

vs. 6.

die

, nl. den stijven arm, den houten poot. Zegt men:

de drommel hale hem

dan verwenscht men hem; zoo verwenscht de liedjeszanger de lichaamsgebreken,

uit den krijg meegebracht.

vs. 7-8. ‘Is dus mijn geldjen op’, zoo zingt de maker van het liedje, ‘en komt de

nood, dan ga ik niet in het Staatsche leger; ik weet wat beters: ik neem dienst bij

de O.I. Compagnie’. Die Compagnie wordt nu door P., evenals hij dat later in zijn

Jan

Jannetje en hun jongste kind

deed, als een persoon voorgesteld met den echt

Hollandschen voornaam

Jan.

Ten einde de nu volgende allegorie te verstaan, merke men op dat P. beurtelings

denkt aan de Compagnie als zoodanig en aan de personen, die gewoonlijk naar

Indië gingen. De bijzonderheden, die betrekking hebben op de snel opkomende

macht en grootheid der Compagnie worden doorweven met persoonlijke trekken,

ontleend aan het type, waaraan zoo velen van hen, die in den dienst der Compagnie

waren getreden, beantwoordden. Zoo zien wij in strophe 2 een' jeugdigen losbol

naar Indië gaan, terwijl in de volgende de handelsondernemingen der Maatschappij

worden geschetst.

vs. 9.

dat brammetje:

‘dat pronkertje, dat heertje.’ Waarom is

een bram

een

pronker, bluffer;

een piet

, een, die uitsteekt boven anderen;

een klaas

een stijve,

houterige vent? Dat moet nog onderzocht en wordt misschien nooit gevonden. Hier

is zeker de volksverbeelding in 't spel geweest, die etymologisch verband zocht

tusschen persoonsnamen en woorden, die er in klank wel wat op geleken. Heeft

men zoo

bram

in verband gebracht met

brommen:

‘bluffen’ en een houten

klaas

met een houten

klos?

vs. 11.

boefjen:

‘schelmpje’.

vs. 12.

den kerfstok vol hebben:

‘zooveel op zijn geweten hebben, dat er niet

meer bij kan.’ Voor wie 't niet weten mocht, merken wij op, dat de kerfstok voorheen

bij bakkers en winkeliers gebruikt werd, om door middel van kerfjes de schuld aan

te teekenen. Was de kerfstok vol, dan was 't voor den klant hoog tijd, om te betalen.

vs. 16.

Hij werd Jan Compagnie

. Hier gaat de voorstelling over van den bijzonderen

persoon op de Maatschappij als lichaam.

vs. 17.

in en uit zijn met iemand:

‘groote vrienden met hem zijn’. Eigenlijk: familiaar

bij hem in- en uitloopen.

de Amboinees:

de bewoner der Molukken, van wien de

Nederlanders de specerijen, de kruidnagelen en de muskaatnoten kochten. De

Portugeezen werden door hen verjaagd (

getoffeld:

‘afgeklopt’), opdat zij de handen

vrij zouden hebben, niet door mededinging geplaagd zouden worden, in dien

specerij-handel.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 ... 439 440

Comentários a estes Manuais

Sem comentários

Engel IB144 Manual do Utilizador Página 429

Comentários a estes Manuais

Manuais e produtos relacionados com não Engel IB144