Engel IB144 Manual do Utilizador descarregar pdf (Página 339)

284

als een stortval uit de wolken

(ibid.), kan men

overschot

en de

grootste

appositiën

bij

Eva

verminkt

verschroeid

bepalingen van gesteldheid bij

lijk

noemen, maar

bij eenigszins aandachtige beschouwing blijkt toch duidelijk, dat die woorden bij

Eva

en bij

lijk

staan in de betrekking van een naamwoordelijk gezegde bij zijn onderwerp;

men zegt, door die bepalingen te gebruiken, dat

Eva het overschot en de grootste

schat is

, dat

de lijken verminkt en verschroeid zijn;

het zijn dus praedicatieve

bepalingen of praedicaatswoorden. In het eerste dezer beide voorbeelden vinden

we nog zulk eene praedicatieve bepaling, die, m.i. ten onrechte, soms wel tot de

beknopte bijzinnen wordt gebracht, nl. de bepaling

eens mij toebeschikt door God

behoorende bij het zelfst. naamw.

schatten

. Door deze uitdrukking te rangschikken

onder de beknopte bijvoeglijke bijzinnen, ziet men één onderscheid over het hoofd,

dat toch in de spraakkunst niet gering te schatten is. De bijvoeglijke bijzin toch komt

in dienst geheel overeen met een

attributief

bijvoeglijk naamwoord, terwijl de hier

voorkomende uitdrukking eene

praedicatieve

bepaling is.

De schatten

die mij eens

door God toebeschikt waren

, komt overeen met

De mij eens door God toebeschikte

schatten;

in beide uitdrukkingen is de bepaling bij

schatten

attributief; in het gebruikte

voorbeeld van Bogaers bevat het praedicatieve bijvoeglijk naamwoord

toebeschikt

een naamwoordelijk gezegde bij

schatten

en heet daarom praedicatieve bepaling

of praedicaatswoord. Het onderscheid nu tusschen

attributen

praedicaten

wordt

verwaarloosd, indien we dergelijke bepalingen gaan rangschikken onder de

bijvoeglijke bijzinnen.

Onmiddellijk geef ik toe, dat, wat de bedoeling van den spreker betreft, dat

onderscheid soms niet veel te beteekenen heeft. Wanneer ik b.v. iemand iets

vertellen wil van een paard, dan bereik ik met

dat paard is bruin

hetzelfde doel als

met

het is een bruin paard

. De bedoeling van den spreker echter blijft buiten

beschouwing, wanneer we ons rekenschap willen geven van de onderscheiden

betrekkingen, waarin we de zinsdeelen tot elkander kunnen voorstellen. In het eerste

geval noemt

bruin

een praedicaat, in het tweede een attribuut. De praedicatieve

bepaling nu komt overeen met het eerste, de bijvoeglijke bijzin met het tweede. Wat

den beknopten bijzin in het algemeen betreft, daaromtrent zal ik mijne beschouwing

in het midden brengen, bij het behandelen van de betrekking tusschen de toekenning

van het praedicaatswoord en die van het gezegde in den zin aan hetzelfde

onderwerp.

Is het praedicaatswoord van de hier behandelde soort een zelfstandig naamwoord,

dus behoort het tot die zinsdeelen, die ook wel eens appositie genoemd worden,

dan is de naamval weder gemakkelijk te bepalen. Ook hier wordt de algemeene

regel toegepast, waarop reeds gewezen is, nl.: HET NAAMWOORDELIJK GEZEGDE STAAT

IN DENZELFDEN NAAMVAL ALS HET ONDERWERP, WAARAAN HET WORDT TOEGEKEND, van

welken algemeenen regel dus de gebruikelijke naamvalsregel voor de appositie of

bijstelling weer een bijzonder geval is. De voorbeelden van het gebruik dezer

naamwoordelijke praedicaatswoorden zijn talrijk; hier volgen er eenige.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 ... 439 440

Comentários a estes Manuais

Sem comentários

Engel IB144 Manual do Utilizador Página 339

Comentários a estes Manuais

Manuais e produtos relacionados com não Engel IB144