Engel IB144 Manual do Utilizador descarregar pdf (Página 221)

173

in Vlaanderen: ‘men heeft van

Loopegem

’. Wie niet veel spreekt, komt uit

Stumsdorf

een plaats bij Halle a.S., en wie arm is, ‘geht nach

Strassburg

auf die Hochzeit’

III.

De spotzieke volksgeest, in Nederland als overal elders, heeft, zonder overigens

oneerbiedige bedoelingen te koesteren, heiligen uitgedacht, om zekere driften en

ondeugden voor te stellen.

Sinte Luyaert

, die in onze middeleeuwsche volksliederen

zoo dikwijls voorkomt, kan tot voorbeeld dienen voor deze rubriek van populaire

scheppingen.

Vooraf echter een opmerking.

Volkstaal en volksgeloof hangen nauw met elkander samen, en oefenen op

elkander een zekeren invloed uit. De klank vermocht in menig geval een bestaande

geloof te wijzigen, ja was soms genoegzaam om zelfs het geloof te doen ontstaan;

van een andere zijde vormde zich menig woord, menige naam als direkt uitvloeisel

van het voorhanden zijnde geloof. Deze beide zijden der onderlinge inwerking van

den klank en de zaak verklaren de schepping van talrijke feiten in den volkshumor,

op het punt der heiligenvereering.

Indien de H.

Valentin

in Duitschland de schutspatroon is tegen de

vallende

ziekte

of epilepsie; Sint

Blasius

in Vlaanderen de huid

blaasjes

of zweren geneest, en in

Denemarken tegen den

blazenden

wind beschermt;

S. Lambertus

aangeroepen

wordt tegen de

lam

heid,

S. Rosa

tegen de

roos; Ste Claire

in Frankrijk om

klaar

ziende

te worden;

St. Cloud

aldaar de zweren, in 't Fransch

clou

, in zijn specialiteit heeft;

dan zijn wij in tegenwoordigheid van ideeën welke slechts berusten op wat men wel

een mythologisch woordenspel kan noemen.

Dat deze scheppende invloed van den klank reeds in 1566 werd opgemerkt, mag

eenigszins verwonderlijk heeten. De getuigenis van den zestiende-eeuwschen

Franschen schrijver Henri Estienne op dit punt, is zeer merkwaardig, althans voor

dien tijd. ‘A quelques saincts, zegt hij, on a assigné les offices suivant leurs noms,

comme (pour exemple) quant aux saincts médecins, on a avisé que tel sainct guariroit

de la maladie qui avoit un nom approchant du sien.’

Omgekeerd zijn er heiligen, voor wie een bijnaam verzonnen werd, gevormd naar

de vereering waarvan zij het voorwerp waren.

Numen

nomen!

en deze bijnaam

heeft soms den waren naam verdrongen. Zoo kent men in Frankrijk

St. Criard

, die

de schreeuwende kinderen geneest;

St. Languit

St. Vivra

St. Mort

, welke

geraadpleegd worden in Lorraine met het doel om de lotsbestemming van een zieke

te kennen;

St. Estropié

e.m.a., voor welke de ware naam is vergeten geworden.

Het zal, in tegenwoordigheid dezer scheppingen van den volksgeest, niet meer

verwonderen, indien de volkshumor, reeds in de middeleeuwen, zelfs voor zekere

ondeugden een patroon heeft uitgedacht. Het woordenspel, want

Wie nog meer voorbeelden verlangt, raadplege Andresen,

Ueber Volksetymologie

. (4

Aufl.)

p. 74.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 ... 439 440

Comentários a estes Manuais

Sem comentários

Engel IB144 Manual do Utilizador Página 221

Comentários a estes Manuais

Manuais e produtos relacionados com não Engel IB144