Engel IB144 Manual do Utilizador descarregar pdf (Página 354)

299

lijke stad’; zoo spreken wij nog van ‘de stedelijke inkomsten’ en ‘het koninklijk paleis’.

Maar ‘een koninklijk paleis’ kan iets anders beteeken: ‘

als

van een koning’, zooals

wij machtige rijken ook koningen noemen; en ‘o vaderlijke stad’ zou kunnen zijn: ‘o

stad die

als

een vader voor mij geweest zijt’.

Aartsvaderlijke kniên

nu is als

genitief

bedoeld, maar ongetwijfeld hebben we hier tevens te denken aan al het liefelijke

den vadernaam: We hebben namelijk met nog een derde schakeering in de

beteekenis der adjectiva op

-lijk

te rekenen, en deze staat tusschen de beide andere

in en vormt den overgang als 't ware: Bij een woord als ‘vaderlijk’, ‘moederlijk’,

‘goddelijk’ kan men, behalve enkel op aanhoorigheid (bezit), tevens op het

kenmerkende zien, dat in die aanhoorigheid gelegen is. Dit laatste is eigenlijk de

oorspronkelijke beteekenis geweest. Dat we bij ‘aartsvaderlijk’ hier ook moeten

denken aan de vaderlijke liefde is voelbaar in ‘gekoesterd’ (45).

45: ‘nevens’ en ‘naast’ worden wel zoo onderscheiden, dat bij ‘nevens’ aan

‘gelijkheid in rang’ wordt gedacht: De koning en de kroonprins wandelen naast elkaar

in het park: bij een of andere plechtige gelegenheid ziet men den kroonprins nevens

den koning. Doch dit onderscheid ziet men lang niet altijd in acht genomen; vgl. b.v.

vers 30.

47.

man in zelfgevoel en krachten

is eene bepaling van gesteldheid, eene

bijvoeglijke bepaling bij het onderwerp van den zin en, evenals de bep. van gesteldh.

in 't algemeen, tevens eene adverbiale bepaling bij het werkwoord van den zin:

terwijl

hij man is (bijzin van omstandigheid) of ook:

hoezeer

hij man is (toegevende

bijzin); let op de tegenstelling tusschen ‘man’ en ‘zuigeling’, eene tegenstelling die

versterkt wordt door

weenend

en door het

deminutief kindeke

. - Wat is ‘zelfgevoel’?

hulde brengen

is hier het juiste woord, in de oorspronkelijke, middeleeuwsche

beteekenis. Het was de daad van erkenning van een leenheer door den leenman

of vasal; ‘hulde’ was de gezindheid van onderdanigheid en trouw van den vasal en

het betoon daarvan.

48.

zijn boog

ste

nv.): nl. van Ismaël. Merk op, hoe treffend deze vergelijking de

gezindheid van Ismaël aan 't licht laat komen; let op het aan hoofdzin en bijzin

gemeenschappelijk woord:

schiet

, en op het meesterlijk

vooraanplaatsen

van

den

pijl:

hierin zit het effect der vergelijking: dààrdoor voelen wij in 50 dien

blik

òòk als

een pijl, de

korte

woorden pijl en blik trekken elkander aan. - Voor

verontwaardigd

bij

oog

vergelijk vers 30.

50: er zou ook kunnen staan: ‘een blik van wrevel en van spot’, maar de

voorstelling is dan niet dezelfde.

De blik van den wrevel

, met het

bepalend

lidwoord,

is: die

bekende

, d.i. die

eigenaardige

blik: door dien blik aldus meer bepaald voor

te stellen, wordt natuurlijk tegelijkertijd de gemoedsaandoening voorgesteld als zich

eigenaardig van andere aandoeningen onderscheidend: dit gaat samen en vandaar

ook

des wrevels

. Dit bepaalde

den blik des wrevels

nu zegt meer dan ‘

een

blik van

wrevel’: men behoeft niet te twijfelen, wat daar is in zijn oog; het is die bekende

eigenaardige blik van

den wrevel:

men hoeft niet te twijfelen, wat daar is in zijn

hart

- Ismaël is

verontwaardigd

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 ... 439 440

Comentários a estes Manuais

Sem comentários

Engel IB144 Manual do Utilizador Página 354

Comentários a estes Manuais

Manuais e produtos relacionados com não Engel IB144