Engel IB144 Manual do Utilizador descarregar pdf (Página 138)

oder er ist aus der stadt

Ook hier is men stellig van volzinnen als de beide eerste

uitgegaan, om ten slotte het voegwoord

oder

ook te gebruiken in volzinnen als de

beide laatste, waar het, uit het oogpunt der logica beschouwd, geen behoorlijken

zin oplevert.

De belangstellende lezer, die dit opstel tot hiertoe gevolgd heeft, zal, wanneer hij

tevens belast is met het onderwijs in de hedendaagsche grammatica, nu allicht

vragen, of de bedoelde zinnen met

dan ook niet behandeld moeten worden bij

de nevenschikkende zinsverbinding. Wij zouden op die vraag zoowel ontkennend

als bevestigend kunnen antwoorden. Alles hangt hier af van het standpunt, waarop

men zich bij de behandeling der leer van den zin plaatst. Gaat men daarbij uit van

het beginsel, dat de vorm van een' zin de beslissende factor is bij de benoeming

daarvan, dan zal men de bedoelde volzinnen beschouwen als nevengeschikte

zinnen en ze een plaatsje geven in het hoofdstuk, aan de beschouwing dezer zinnen

gewijd. Is men daarentegen van meening, dat het de voorkeur verdient, de zinnen

te rangschikken naar den dienst, welken zij verrichten, vraagt men dus in de eerste

plaats naar de logische betrekking, dan zal men ze liever behandelen bij de

onderschikkende zinsverbinding.

In het eerste geval zal men dan voor de moeilijkheid staan, dat het uitsluitende

voegwoord

alleen bij de drie eerste groepen meer of minder op zijne plaats is,

doch dat de betrekking der beide deelen in de overige groepen door het gebruik

van dit voegwoord volstrekt niet opgehelderd, maar eerder verduisterd wordt. Wil

men dan den aard der betrekking toch in het licht stellen, dan zal men genoodzaakt

zijn, reeds een voorloopig uitstapje te maken op het gebied der onderschikkende

zinsverbinding.

Doch ook wanneer men de bedoelde volzinnen bij de onderschikkende

zinsverbinding behandelt, zal men op zwarigheden stuiten. Men zal toch ten einde

de logische betrekking tusschen de beide leden in de hedendaagsche taal duidelijk

te maken bij de groepen 1, 2, 3, 4 de hulp moeten inroepen van de vroegere

ontkenning. Bij de groepen 5, 6, 7 daarentegen zou de invoeging van het ontkennend

bijwoord de juiste opvatting der bedoeling van den zin slechts schaden, indien men

althans bij 5 en 6 niet tevens weer zijne toevlucht wilde nemen tot het voorwaardelijke

indien

. Men kan er dan op wijzen, dat deze volzinnen wel alle den vorm hebben van

twee nevengeschikte zinnen, door het

1) Vondels taal II, p. 161.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 ... 439 440

Sem comentários

Engel IB144 Manual do Utilizador Página 138