Engel IB144 Manual do Utilizador descarregar pdf (Página 136)

geene andere plaatsen kunnen aanhalen, dan zulke, waarin

of en

voorkomt en

waarbij dus althans nog een zweem van mogelijkheid zou bestaan, dat men

als

indien

had opgevat. Vrij gerust mogen wij derhalve aannemen, dat men werkelijk

bij de gevallen der drie eerste groepen de redeneering heeft toegepast, die wij

hierboven gaven.

Maar hoe dan nu de overige gevallen te verklaren? Dit zou niet wel mogelijk zijn,

indien we niet de hulp konden inroepen van een' factor, die op het gebied der taal

onophoudelijk werkzaam is en een' machtigen invloed uitoefent. Wij bedoelen de

zoogenaamde analogievorming. Deze bestaat o.a. hierin, dat ‘de spraakmakende

gemeent'’, door één of meer punten van overeenkomst verleid, meermalen gevallen,

die niet identisch zijn, op dezelfde wijze behandelt. Om met een eenvoudig voorbeeld

onze bedoeling te verduidelijken, wijzen wij op het lot, dat sommige bijwoorden

hebben ondergaan. Van oudsher waren er vele genitieven van substantieven,

adjectieven, en andere woorden, die de functie van bijwoorden vervulden; deze

genitieven eindigden voor een goed deel, naar den eisch hunner verbuiging, op

Zonder nu te bedenken, dat alleen zulke sterke genitieven van het mnl. of onz.

geslacht recht hadden op deze

, begon men het er langzamerhand voor te houden,

dat die slotletter een eigenaardig kenmerk der bijwoorden als zoodanig was en zette

haar ook achter woorden en uitdrukkingen als

dikwijls

intijds

vanouds

enz. De

overeenkomst in functie had de verschilpunten doen voorbijzien.

Op gelijksoortige wijze nu moet het ook met de door ons behandelde volzinnen

zijn gegaan. In de 16

eeuw hoorde en las men naast elkander:

. Ik heb dat niet gedaan, het en heeft mij berouwd.

. Ik heb dat niet gedaan, of het en heeft mij berouwd.

En mede:

Het leed niet lang, de bende en bevond zich vlak achter hen. Nu

redeneerde men

a:a' = b:x

en daarin was

natuurlijk: Het leed niet lang, of de bende en bevond zich vlak achter

hen. Men vergat daarbij echter, dat ook hier

wel punten van overeenkomst

hadden, maar daarom nog niet identisch waren. De punten van overeenkomst

bestonden hierin, dat men in beide gevallen te doen had met twee volzinnen, die

te zamen ééne gedachte vormden, doch niet door een voegwoord waren verbonden,

terwijl de eerste ontkennend was en de tweede het woordje

bevatte. Maar men

zag het groote verschil in den aard der betrekking tusschen beide leden over het

hoofd: die tusschen de deelen van

kon doen denken aan een

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 ... 439 440

Comentários a estes Manuais

Sem comentários

Engel IB144 Manual do Utilizador Página 136

Comentários a estes Manuais

Manuais e produtos relacionados com não Engel IB144