Engel IB144 Manual do Utilizador descarregar pdf (Página 337)

282

kamer, dus behoort hier dat werkwoord

vegen

met het werkwoord

maken

ten opzichte

van het lijdend voorwerp met zijn praedicaatswoord in dezelfde rubriek. Op een

eigenaardig verschijnsel moet ook hierbij de aandacht gevestigd worden; soms n.l.

is het gebruikte werkwoord intransitief, maar wordt, indien tengevolge der handeling

eene zekere zelfstandigheid eene zekere hoedanigheid verkrijgt, door de bijvoeging

van den naam dier zelfstandigheid als lijdend voorwerp met den naam dier

hoedanigheid als praedicaatswoord, een transitief werkwoord.

Loopen

schreeuwen

b.v. zijn ontegenzeggelijk intransitieve werkwoorden, maar indien ik wil uitdrukken,

dat als gevolg van het loopen, mijne schoenen scheef worden, of dat ik, tengevolge

van iemands schreeuwen, doof word, dan gebruik ik de zinnen:

ik loop mijne

schoenen scheef

die kerel schreeuwt mij doof

, waarin

scheef

doof

praedicaatswoorden zijn bij de lijdende voorwerpen

schoenen

mij

, en waarin dus

de werkwoorden

loopen

schreeuwen

transitief zijn geworden. Zoo gebruikt,

behooren die werkwoorden met

maken

in dezelfde rubriek.

Verder vinden we hier ook werkwoorden, die, evenals

zien

hooren

voelen

, enz.

bij de werkwoordelijke praedicaatswoorden, eene waarneming te kennen geven,

zooals in het tweede der gebruikte voorbeelden het werkwoord

vinden

en het

werkwoord

achten

. Hierbij behoort te worden opgemerkt, dat bij het naamwoordelijke

praedicaatswoord het werkwoord soms niet de eigenlijke waarneming, maar meer

het uiten dier waarneming, het op die waarneming gegronde oordeel te kennen

geeft, zooals b.v. bij de werkwoorden

noemen

prijzen

roemen

, enz. Voorbeelden

van deze naamwoordelijke praedicaatswoorden zijn:

Noem het een weelde

bij 't suizen der blâren

's Zomers de koelte te drinken in

't woud

. (Bogaers).

kon ik dag aan dag In 't leed ten steun u zijn

die 'k eens zoo

zalig zag

. (ibid.)

En 't juichend schepslenheir

dat op het wichtje staart

Waant de

onschuld weêrgekeerd en God verzoend met de aard

. (ibid.)

Dan wijze ik u de

plekjes

die ik 't bekoorlijkst vond

. (Beets.)

Doch laten wij geene deernis vergen

waar men haar ziekelijke gevoeligheid schelden zou

. (Potgieter.)

Hoe gaarne achtte

zij waarschijnlijk wat zij wenschte!

(ibid.)

De deurwaarders hadden immers die stoep

al zoo lang plat geloopen!

(ibid.)

Nu noopt de Titan

rijk van gloed

Zijn blauwe rossen

uit den vloed En rent den slagboom open

. (Bilderdijk.)

De zeeman biedt in 't holle

zeil Den wind het kostbre leven veil

(ibid.)

Zooals opgemerkt is, en duidelijk uit deze voorbeelden blijkt, geschiedt ook hier

de toekenning van het gezegde, dat in het praedicaatswoord is uitgedrukt, aan zijn

onderwerp zonder uitdrukking van de koppeling. Toch vinden we in sommige van

zulke zinnen het koppelwerkwoord ook; maar zelfs dan mogen we nog niet spreken

van uitdrukking der koppeling, omdat de nominatiefvorm van het onderwerp en de

persoonsvorm van het werkwoord ontbreken. Het koppelwerkwoord staat, indien

het bij zulk een praedicaatswoord voorkomt, in de onbepaalde wijs. We hebben in

den zin

wij achten uw buurman een

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 ... 439 440

Comentários a estes Manuais

Sem comentários

Engel IB144 Manual do Utilizador Página 337

Comentários a estes Manuais

Manuais e produtos relacionados com não Engel IB144