Engel IB144 Manual do Utilizador descarregar pdf (Página 75)

het licht zag, getroostte zich in dit opzicht veel moeite. Doch wijl hij niet dan een

enkele maal het oog richtte op

uitgangen

, maar alleen op de slot

letters

zijn aandacht

vestigde, is zijn moeite voor het grootste gedeelte doelloos geweest.

Wij zijn thans gekomen aan de bespreking van een werk, aan welks invloed men

het heeft toe te schrijven, dat de toestand van verwarring langzamer. hand voor

kunstmatige en onnatuurlijke regelmaat begon te wijken.

In 1700 verschenen David van Hoogstraten's

Aenmerkingen over de Geslachten

der Zelfstandige Naamwoorden

. In een ‘Berecht’ vermeldt van Hoogstraten, hoe hij

en professor Petrus Francius, sprekende over de ‘zinlykheid onzer tale, vielen op

het bepalen van de geslachten der zelfstandige naemwoorden, waer tegen

hedensdaegs grove mislagen begaen worden van de meeste schryveren; als die

hier in alles over hoop smytende zig weinig schynen dezer aenmerkinge te

bekreunen, en naer hun welgevallen heenschryven, zonder eenige achtinge te

hebben voor de schriften der genen, die hunnen yver en arbeit gehangen hebben

aen het schuimen, zuiveren, verryken, en regelen onser sprake.’

Er zijn mannelijke, vrouwelijke en onzijdige substantieven. Maar behalve die zijn

er vele woorden van een ‘twyffelachtig’ of ‘gemeen’ geslacht, ‘om dat ze, zoo als

men wil, het mannelijk en vrouwelijk geslacht (want het onzydige blyft op zig zelf)

aennemen, of om dat het niet zeker genoeg is, tot welk van beide zy behooren....

Welke twyffelachtige woorden, minst in onze tale te onderscheiden, [den schrijver]

schenen allermeest te moeten geregelt worden naer het gebruik der beste

schryveren, om daer omtrent eenen vasten voet te beramen.’ Te dien einde stelde

van Hoogstraten ‘een kleene proef op van woorden, getogen uit de schriften van

Hooft en Vondel’ en vergrootte die langzamerhand.

De schrijver wil juist Hooft en Vondel volgen, wijl deze

‘verder gekomen [zijn] dan Aldegonde, Spiegel, Korenhart, Plemp, Visscher, Koster,

Ketel, Brederode, Reael, Kamphuizen, en anderen...... Vondel vooral heeft het geen

nog ontbrak aen de genoemde Letterhelden vervult: waerom zijn getuigenis by my

van eenig meerder gewicht, en zeer naeu in acht genomen is van latere verstanden;

waer onder uitstak de brave schrijver Geeraert Brandt, naderhant van zijne Zoonen

gevolgt, en Joannes Antonides van der Goes.... Kan men by deze nog niet wel te

recht geraken, en staet men, als op eenen driesprong, zonder te weten wat men

kiezen zal, men ga te rade met Joannes Vollenhove, Arnold Moonen, en Laurens

Bake, Heere van Wulverhorst, die den verlegenen en struikelenden stutten, en op

het rechte padt helpen.’

Nadrukkelijk wordt er door van Hoogstraten op gewezen, dat hij geen regels

voorschrijft

en niemand de verplichting wil opleggen zich door zijn onderzoek

gebonden te achten; en derhalve, zoo gaat hij voort,

kan yder by zyn meening blyven, die van gedachten is, dat wy knorven in biezen

zoeken, en eene angstvallige naeugezetheid willen invoeren,

die van geen waerde

te houden zij

.’

1) Ik cursiveer.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 ... 439 440

Comentários a estes Manuais

Sem comentários

Engel IB144 Manual do Utilizador Página 75

Comentários a estes Manuais

Manuais e produtos relacionados com não Engel IB144