Engel IB144 Manual do Utilizador descarregar pdf (Página 196)

148

schoone, kunstige geheel, om echter dadelijk te bedenken, dat er van schenden

geene sprake kan zijn, waar de hand zich in dienst der wetenschap stelt, en getroost

de samenstellende deelen uiteen te nemen, ten einde te zien, wat het bonte

bladerkleed omhult. Slechts een stelselmatig ontleden, dat weinig gemeen heeft

met ruw verscheuren, kan ons den vorm, de schikking en bestemming der deelen

ontsluieren en het innerlijke wezen der bloem doen kennen. Eerst daarna zullen we

beseffen, hoe bewonderenswaardig haar bouw is, en wij voelen onze liefde wassen

tegelijk met onze kennis. Kennis, niet enkel van de ontlede bloem, maar meteen

van hare verwanten. Wie toch kan iets nieuws zien, zonder zich het gelijksoortige,

dat hij vroeger zag, te herinneren en het eerste met het laatste te vergelijken?

Maar voor wie zich zoo in stilte aan de zorgvuldige beschouwing en vergelijking

van planten wijdt, is nog een ander loon weggelegd, waarop hij niet gerekend had.

Na afgeloopen onderzoek is niet alleen zijn kennen, maar ook zijn kunnen

grooter geworden; na elke ontleding is zijn oog meer geoefend, zoodat hij sneller

de eigenaardigheden der planten herkent; steeds sneller vermeerdert zich daardoor

de schat zijner botanische kennis en zoo ervaart hij, dat ook op wetenschappelijk

gebied waarheid ligt in het woord: Wie heeft, dien zal gegeven worden.

Van de kinderen des velds tot de kinderen des geestes is niet ver. Zijn niet de

bloemen als 't ware de dichterlijke gedachten van een onuitputtelijk rijken geest, en

is omgekeerd niet de poëzie de bloei van al ons denken en gevoelen? Wat wonder,

dat, zooal niet dezelfde, dan toch een evenwijdige weg ons leidt tot kennis en

waardeering van bloemen en verzen beide. Ook verzen moet men zien en weer

zien, van buiten en van binnen, wil men er oog voor krijgen. En wat van de verzen

geldt, geldt van alle voortbrengselen der poëzie, ja van alle kunst. Letterkundige

smaak is niet iets, dat door een boek kan meegedeeld en daaruit worden opgenomen.

't Gaat daarmee als met den lichamelijken smaak. Berustende op eene aangeboren

prikkelbaarheid van zekere mondzenuwen, kan hij door oefening worden verfijnd

en door gewoonte in deze of gene richting geleid. Wat stelt den theehandelaar in

staat tallooze theesoorten en -mengsels met gemak te onderscheiden? Geen boek

ter wereld kan het hem leeren, oefening alleen brengt hem zoo ver. En die oefening

is enkel het gevolg van proeven, altijd weer proeven. Laten wij het bij de studie der

letterkunde goed onthouden. Er zijn handboeken over litteratuur genoeg, waaruit

veel nuttige feitenkennis is op te garen; maar onder alle is er geen, dat ons kan

leeren, wat schoon is, wat niet. Van daar dat er zelfs letterkundigen zijn zonder

letterkundigen smaak. Dezen moet ieder zich zelf verwerven. Proeven, proeven! -

daarin ligt het geheele geheim. En natuurlijk, dat men hiervoor eene gevoelige tong

moet meebrengen. Zonder dat gaat het niet. Heeft, om nog even in het beeld te

blijven, moeder Natuur den mond van een' geleerde van binnen met zeemleer

bekleed, dan moge hij zich verdienstelijk maken door allerlei letterkundige

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 ... 439 440

Sem comentários

Engel IB144 Manual do Utilizador Página 196